Boom van de maand

De Steeneik

De Steeneik, Quercus ilex, is een in de landen rond de Middellandse zee zeer verbreidde boom, die echter in de jeugd vorstgevoelig is en daarom bij ons alleen op beschutte plaatsen kan gedijen. Het is een wintergroene eik, dwz dat de bladeren niet afvallen in de herfst. In zijn natuurlijke leefgebied wordt de Steeneik een grote boom  die tot 25 meter hoog kan worden. Die in het Cantonspark staat in de hoek van het perceel  achter de kinderboerderij, vlak bij de  stenen trap, en is ca 6 meter hoog. Het is dus een kleine boom, waarvan kan worden aangenomen dat hij tzt wel in bloei zal komen en mooie enigszins puntig eindigende eikels zal gaan vormen. De bladeren van deze boom hebben een beetje de vorm en dikte van  Hulstbladeren (Hulst = Ilex, vandaar de achternaam) .  Ze zijn dus een beetje leerachtig, donkergroen, hebben aan de bladrand vaak stompe of puntige lobben. Maar ook geheel gladde bladranden komen voor, vooral bij oudere bomen. In het vroege voorjaar valt een deel van de bladeren af en maakt plaats voor nieuwe. Alleen bij langdurige vorst kan hij in het voorjaar ineens al zijn bladeren afwerpen, waarna het zeker een half jaar duurt voordat hij nieuwe bladeren maakt.
Het exemplaar in het Cantonspark  heeft vaak opvallend donkerbruin gevlekte bladeren, wat goed te zien is met doorvallend licht. Bij nader inzien en zeker met gebruik van een loep blijken die vlekken te bestaan uit lange kroezige haren. Met nog sterkere vergroting blijken er tussen die haren piepkleine insecten te leven, die de vorm hebben van kleine visjes. Het zijn gespecialiseerde galmijten van een soort die in Nederland maar zelden gevonden wordt. Vermoedelijk zijn ze met de boom meegekomen, toen die een jaar of 10 geleden hier werd geïntroduceerd.
De bloei is vooral in het mediterrane klimaat vaak overvloedig en opvallend. Tenminste voor wat betreft de mannelijke katjes, die weliswaar maar hoogstens 7 cm lang zijn en als goudgele rupsjes in mei  fraai contrasteren met de donkergroene bladeren. De vrouwelijke bloempjes zijn onopvallend maar groeien na bestuiving en bevruchting wel uit tot de boven omschreven eikels. Onze boom bloeit nog niet maar in zijn beschermde hoekje zou hij dat bij aanhoudend warme lentes spoedig kunnen gaan doen.
Van de Steeneik is bekend dat hij heel  goed bestand is tegen allerlei slechte invloeden. Dat geldt zowel voor slechte grondsoorten, voor strooizout, aan de kust voor sterke zeewind en in steden voor allerlei vormen van vervuiling.  Je zou dus zeggen dat het een perfecte straat- en pleinboom zou kunnen worden nu we langzamerhand  een wat warmer klimaat krijgen.

 

Voor de bomen van de maand zie ons archief