Johanna Westerdijk 100 jaar hoogleraar

donderdag, 29 December 2016 12:10 Written by 

Johanna Westerdijk 100 jaar hoogleraar

Op 10 februari 2017 is het 100 jaar geleden dat de eerste vrouwelijke hoogleraar in Nederland werd benoemd aan de Universiteit Utrecht: Johanna Westerdijk. Ze was hoogleraar in de fytopathologie (plantenziektekunde) en ook directeur van het Centraalbureau voor Schimmelcultures.

Naast haar directeurschap van het ‘Willie Commelin Scholten’ laboratorium (WCS) in Amsterdam zou Johanan Westerdijk op 10 februari 1917 de eerste Nederlandse vrouw zijn, die professor werd aan de Rijksuniversiteit Utrecht. Op 10 februari 2017 is het 100 jaar geleden dat de eerste vrouwelijke hoogleraar in Nederland werd benoemd. Ze bezette de leerstoel in de fytopathologie (plantenziektekunde) en was tevens directeur van het wereldberoemde Centraalbureau voor Schimmelcultures (CBS). Het laboratorium in Amsterdam kreeg te kampen met ruimtegebrek. Het Cantonspark, met indertijd de grootste tropische kas van Nederland, was in 1920 in het bezit gekomen van de Utrechtse Universiteit. Westerdijk zag de mogelijkheden en vertrok naar Baarn. WCS en CBS verhuisden mee. Villa Java werd haar uitvalsbasis.In het Cantonspark gebruikte zij een speciale tuin waar de experimenten werden uitgevoerd.

Johanna Westerdijk (1883-1961) hield op 10 januari 1917 om 14:00 uur haar oratie ter gelegenheid van haar benoeming tot buitengewoon hoogleraar in de plantenziektekunde aan de Universiteit Utrecht. Die benoeming was een mijlpaal, aangezien zij daarmee de eerste vrouwelijke hoogleraar in Nederland werd. Het ging niet onopgemerkt voorbij. In landelijke dagbladen werd er aandacht aan besteed en op de voorpagina van destijds populaire familietijdschriften als ‘De Prins’, ‘Wereldkroniek’ en ‘Panorama’ prijkte een paginagrote foto van haar in haar werkkamer. ’s Avonds bracht een stoet meisjesstudenten een serenade aan de kersverse ‘hooglerares’ (!), die veel belangstelling trok. Het was de eerste optocht van studentes in Utrecht. Later, in 1930, werd haar ook aan de Universiteit van Amsterdam een buitengewoon hoogleraarschap verleend.

Johanna Westerdijk werd in 1906, op 23-jarige leeftijd, directeur van het Phytopathologisch Laboratorium ‘Willie Commelin Scholten’ in Amsterdam als opvolger van Jan Ritzema Bos, ze behield deze functie tot in 1952. Westerdijk kreeg in 1907 de leiding over de schimmelcollectie van het Centraal Bureau voor Schimmel-cultures (CBS), in 1903 opgericht door de botanicus professor Frits (F.A.F.C.) Went (1863-1935). Dit Centraal Bureau werd ondergebracht in het Laboratorium ‘Willie Commelin Scholten’, dat 2 februari 1921 naar Baarn verhuisde, waar Westerdijk het nog tweemaal uitbreidde aan de Javalaan 4/Oosterstraat 1. De schimmelcollectie groeide onder haar leiding van circa 80 tot 11.000 soorten, de grootste collectie ter wereld. Ze bleef tot in 1958 aan als directeur van het Centraal Bureau.

Naast haar directeurschap van het ‘Willie Commelin Scholten’ laboratorium (WCS) zou Westerdijk in 1917 de eerste Nederlandse vrouw zijn die professor werd; in de fytopathologie aan de Rijksuniversiteit Utrecht. Het laboratorium in Amsterdam kreeg te kampen met ruimtegebrek. Het Cantonspark, met de grootste tropische kas van Nederland, was in 1920 in het bezit gekomen van de Utrechtse Universiteit. Westerdijk zag de mogelijkheden en vertrok naar Baarn. WCS en CBS verhuisden mee. Villa Java werd haar uitvalsbasis. Medewerkers en studenten werden ‘Javanen’ genoemd. Er werden veel feesten gehouden in Villa Java. ‘Werken en feesten vormt schoone geesten’ was Westerdijks lijfspreuk. Villa Java werd centrum van de universitaire plantenziektekunde. In de oorlogsjaren probeerden Westerdijk en haar medewerkers zoveel mogelijk door te werken en de schimmelcollectie in stand te houden. Johanna Westerdijk blijft strikt neutraal tijdens de oorlog. Welke vooropleiding, geslacht, geloof, huidskleur of politieke overtuiging een student heeft, deed er volgens haar niet toe. Dat principe paste ze ook toe tijdens de oorlogsjaren.

In 1952 neemt Johanna Westerdijk afscheid van de universiteit en het directoraat van het laboratorium. In 1959 neemt ze ook afscheid van het CBS. Ze overlijdt in 1961 in haar woning in Villa Java. Bij haar overlijden was Johanna Westerdijk onder andere Officier in de Orde van Oranje Nassau, Ridder in de orde van de Nederlandse Leeuw, Ridder in de Orde van Santiago da Espada en Lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen.

Op 24 juni 2017 organiseerde de Stichting  organiseerde de Westerdijkdag ter viering van het ‘Westerdijkjaar - 100 jaar vrouwelijke hoogleraren” . Johanna Westerdijk (1883-1961) was de eerste vrouwelijke hoogleraar van Nederland. Voor het programma en de sprekers klik hier.

Angelique Bosch van Drakestein,
met dank aan Christine Schut (BC)

Ontdek hier meer over Johanna Westerdijk

in deze Youtube filmpjes

  Youtubewesterdijk1a    Youtubewesterdijk2a
Last modified on dinsdag, 02 March 2021 15:34
Read 1681781 times
Rate this item
(0 votes)

288900 comments

  • Comment Link refurbish double glazing maandag, 27 December 2021 20:50 posted by refurbish double glazing

    What's up, after reading this remarkable piece of writing i am too glad to share my know-how here with friends.

  • Comment Link Avon representative Login maandag, 27 December 2021 20:50 posted by Avon representative Login

    Wow! This blog looks exactly like my old one! It's on a totally different
    subject but it has pretty much the same page layout
    and design. Wonderful choice of colors!

  • Comment Link Upvc windows London maandag, 27 December 2021 20:50 posted by Upvc windows London

    Fine way of describing, and good paragraph to get facts regarding
    my presentation subject matter, which i am going to convey in school.

  • Comment Link emergency car Locksmith maandag, 27 December 2021 20:50 posted by emergency car Locksmith

    Wonderful article! We will be linking to this great post on our site.
    Keep up the great writing.

  • Comment Link Joeclund maandag, 27 December 2021 20:50 posted by Joeclund

    cialis medication cost

  • Comment Link misted up Glazing Repair maandag, 27 December 2021 20:50 posted by misted up Glazing Repair

    I know this web site offers quality dependent content and additional data, is there any other web site which
    offers such information in quality?

  • Comment Link best edibles near me maandag, 27 December 2021 20:49 posted by best edibles near me

    Wonderful work! That is the type of information that are meant to be
    shared around the web. Shame on the seek engines for not positioning
    this put up upper! Come on over and discuss with my site .

    Thank you =)

  • Comment Link clothing Subscription maandag, 27 December 2021 20:49 posted by clothing Subscription

    I've been browsing online more than 4 hours today, yet I never found any interesting article like yours.
    It is pretty worth enough for me. Personally, if all webmasters and bloggers made good content as you did, the web will be much
    more useful than ever before.

  • Comment Link locksmiths car keys near me maandag, 27 December 2021 20:49 posted by locksmiths car keys near me

    Howdy! This post couldn't be written any better!
    Reading this post reminds me of my good old room mate! He always kept
    talking about this. I will forward this page to him.
    Fairly certain he will have a good read. Many thanks for
    sharing!

  • Comment Link how to sell avon and make money maandag, 27 December 2021 20:49 posted by how to sell avon and make money

    whoah this blog is fantastic i really like reading your posts.
    Keep up the good work! You realize, many individuals
    are looking around for this info, you could help them greatly.

Leave a comment

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.