Rondleidingen in het Park

Op zaterdag15 oktober 2022 vond de laatste rondleiding van het jaar plaats. Zodra de data voor 2023 bekend zijn worden die hier en in de nieuwsmedia gepubliceerd. Lees verder >>

 

Wollemia nobilis

Wollemia den

wollemi2Tijdens de botanische fair, die ter gelegenheid van het 100 jarig bestaan van het Cantonspark werd gehouden, werd door de voorzitter van de Stichting Vrienden van het Cantonspark een exemplaar van de Wollemia den aangeboden aan de Baarnsche wethouder Jan Baerends. Deze plant werd gekozen, omdat het een unieke en zeer aparte botanische soort is.

De boom werd in september 1994 door de botanist David Noble ontdekt tijdens een trektocht in Australie. In een kloof in het Wollemi National Park in Nieuw-Zuid-Wales, 150 km ten noordwesten van Sydney, trof hij enkele opvallende bomen aan die hij niet kon thuisbrengen. Noble liet de plant aan verschillende Australische wetenschappers zien, maar zij konden de soort niet identificeren. Samen kwamen ze uiteindelijk tot de conclusie, dat het om een nieuwe plantensoort moest gaan binnen de slangendenfamilie (Araucariaceae). Binnen de Slangendenfamilie worden naast Wollemia de geslachten Araucaria en Agathis onderscheiden. Wollemia vertoont kenmerken van beide geslachten, maar heeft ook kenmerken die uniek zijn voor deze plant. Een nieuwe geslacht Wollemia werd voorgesteld met de offciele botanische naam Wollemia nobilis W.G. Jones, K.D. Hill & J.M. Allen. In het Engels wordt deze boom de Wollemia pine (den) genoemd. Om de Wollemia's te beschermen tegen ziektes en verzamelaars wordt hun precieze locatie binnen het Wollemi National Park strikt geheimgehouden om de menselijke activiteit in hun leefgebied tot het minimum te beperken. De locatie is alleen bekend bij een beperkt aantal onderzoekers.

In haar natuurlijke habitat is Wollemia nobilis is een groenblijvende, eenhuizige boom, die 40 meter hoog kan worden. De doorsnede van de stam kan 1,2 m bedragen. Kenmerkend is dat de schors bij oudere bomen donkerbruin en knobbelig is en dat de boom gewoonlijk meerdere stammen heeft. Horizontale takken groeien ongeveer acht jaar en dan vormt er zich een vrouwelijke of mannelijke kegel aan het einde van de tak. Als deze kegel eenmaal volgroeid is of de kegel reeds van de boom gevallen is, sterft de tak af en wordt deze vervangen door een nieuwe die vanaf de stam groeit. De vrouwelijke kegels zijn bolvormig en worden ongeveer 12 cm lang en 10 cm breed. Mannelijke kegels worden ongeveer 10 cm lang en 2 cm breed, en zijn langgerekt. Wollemia nobilis kan zich dus geslachtelijk of vegetatief (door meerdere stammen te vormen) voortplanten. De bladeren zijn plat, 3-8 cm lang en 2-5 mm breed.

Paleobotanische analyses wezen uit dat het stuifmeel van Wollemia nobilis nauwelijks te onderscheiden is van fossiel stuifmeel uit het geslacht Dillwynites. Dit geslacht is bekend vanaf het late Krijt (circa 91 miljoen jaar geleden).[2] Fossiele sporen van dit geslacht zijn gevonden in Oost-Australië (circa 91 miljoen jaar oud) en in Nieuw-Zeeland (circa 70 miljoen jaar oud). Tot dan dacht men dat de verder onbekende soort die dit stuifmeel voortbracht, was uitgestorven. Nu bleek dit dus een nauwe verwant van Wollemia nobilis te zijn. De recentste fossielen van Dillwynites zijn 2 miljoen jaar oud. Door de fossiele vondsten van het geslacht Dillwynites kan men dus stellen dat Wollemia-achtige planten al 91 miljoen jaar of zelfs langer bestaan. Wollemia nobilis is de laatste vertegenwoordiger van deze groep en wordt daarom een levend fossiel of een relict genoemd. De familie Araucariaceae waar Wollemia nobilis toe behoort, bestaat zelfs al 200 miljoen jaar.

In het wild groeien er ongeveer veertig volwassen exemplaren en een tweehonderdtal jongere bomen op drie dicht bijeen liggende plaatsen. Om Wollemia te behoeden voor uitsterven en de populaties in het wild te beschermen werd het "Wollemi Pine Recovery Plan" opgesteld door de Royal Botanic Gardens in Sydney en de New South Wales National Parks and Wildlife Service. De beste methode om de boom voor uitsterven te behoeden was om Wollemia wereldwijd beschikbaar maken voor het grote publiek.

Wollemi1De plant blijkt onder de juiste omstandigheden vrij gemakkelijk te stekken en een groot percentage van de stekken schieten ook wortel. Er werd door Wollemi Australia een programma opgezet om Wollemia op grote schaal te kweken en de gekweekte exemplaren te verkopen. Uiteindelijk kwam Wollemia op 1 april 2006 in Australië beschikbaar voor het grote publiek. Sinds juni 2005 is in de Nationale Plantentuin van België te Meise het eerste exemplaar in de Lage Landen te bewonderen. Stekken zijn sinds 1 juni 2006 worden in België en Nederland te koop aangeboden. Het Arboretum Kalmthout en de Hortus Botanicus Amsterdam kregen als enigen de licentie voor de verkoop. Ook de Hortus Botanicus Lovaniensis en de Plantentuin Universiteit Gent hebben er een in hun bezit.

Op de website van the Wollemi Pine http://netherlands.wollemipine.com/news/dutch_launch.php) staat een lijst van 16 tuinen en parken waar de den nu geplant is. We zijn erg blij dat deze zeldzame en fossiele boom nu ook in Baarn staat en hopen dat binnen een paar jaren een behoorlijk exemplaar te bezichtigen is.

Nieuwsbrief voor donateurs

De Nieuwsbrief van juni 2022 is aan alle donateurs gestuurd. Interesse om deze publikatie te lezen, word dan donateur.

 

Omslag Nieuwsbrief juni 2022

RESTAURATIE VAN DE WINTERTUIN

De restauratie van de Winteruin Dit artikel geschreven door Hans Vlaardingerbroek (architect) is eerder gepubliceerd in het tijdschrift Baerne, juni 2012, van de Historische Kring Baerne. Plaatsing op onze web site is in overleg met de Historische Kring.

In het jaar 2010 stelden Rijk en provincie een flink bedrag ter beschikking voor de restauratie van de Wintertuin in het Cantonspark. De gemeente vulde het bedrag aan, zodat de uitvoering na jaren van onzekerheid midden 2011 konden starten. De plannen voor de restauratie zijn gemaakt door het Utrechtse architectenbu­reau Vlaardingerbroek & Wevers dat gespecialiseerd is in restauratie en bouwhis­torie. De nadruk ligt op het herstellen van het casco, aangezien er bij de start van de werkzaamheden nog geen huurder - en dus ook geen definitieve functie - be­kend was. De werkzaamheden worden uitgevoerd door de aannemer Koninklijke Woudenberg Ameide en begeleid door het architectenbureau en Jorrit de Regt van de gemeente Baarn begeleid. De oplevering is medio 2012. Korte geschiedenis van de kas De kas of Wintertuin van het Cantonspark in Baarn is gebouwd in 1914-1915 in op­dracht van August Janssen.1 August Janssen was een Amsterdams koopman in koloniale waren, die in Baarn de villa’s Peking, Java en Canton in bezit had. In huize Canton -in 1793 door Reinhard Scherenberg in Chinese stijl gebouwd -woonde hij. Hij liet het huis slopen en liet in 1910 op dezelfde plaats een geheel nieuwe villa bouwen. Aan de over­zijde van de Javalaan liet hij door zijn tuin­baas J. Goossen het Cantonspark ontwerpen en aanleggen, met als pièce de resistance de Wintertuin (1914-1915).2 Ontwerper en bouwer was de firma G. Koelewijn, kas­senbouwers uit Baarn.3 Twee foto’s van bui­tenzijde en binnenzijde -deze laatste nog tijdens de bouw - vormen de eerste afbeel­dingen van de Wintertuin. In 1918 kwam het park met de Wintertuin aan de Staat der Nederlanden die het bestemde als botani­sche tuin voor de Rijksuniversiteit Utrecht. In 1931 werd het oostelijk deel van de kas afgescheiden voor de huisvesting van tro­pische planten afkomstig van landhuis De Duno bij Doorwerth.4 Er is toen ook extra verwarming aangebracht. Vermoedelijk is toen ook de verwarmingskelder buiten het gebouw samen met de huidige keukenuit­bouw aangebracht. In 1955 werd aan de noordzijde een extra uitbouw gerealiseerd in opdracht van de Rijksgebouwendienst. Deze herbergt thans de ingang - een wij­ziging uit 1990-91. De oorspronkelijke in­gangen richtten zich alle op het park. In de jaren 1980 werd het Cantonspark verlaten door de universiteit en concen­treerde deze de hortus in de Uithof. In 1987 werd het park voor één gulden overgedragen aan de gemeente Baarn, die er een openbaar park van maakte. De Wintertuin werd in 1990-1991 verbouwd en deels gerestaureerd. Nadien werd in de kas een galerie, de Sytsema Galleries, ge­vestigd. De werkzaamheden waren ingrij­pend van aard en behelsden grootscheeps houtherstel, vernieuwing van alle glas en een totale vernieuwing van de glaskap. Na deze renovatie is het onderhoud danig tekort geschoten, zodat nu alweer een in­grijpende restauratie noodzakelijk is. Het is niet waarschijnlijk dat de laatste (onder) huurder, Palmcourt galeries, weer terug zal komen in de Wintertuin. Een nieuwe functie is nog niet bekend.

Beschrijving De Wintertuin is een min of meer oost­west georiënteerd kasgebouw met een langwerpige vorm, gelegen tegen de noordgrens van het Cantonspark. De bui­tenwerkse maten zijn ongeveer 41 bij 25 meter. De opzet is symmetrisch en wordt gekenmerkt door een oplopende hoogte­vorm naar het middendeel, dat tot de nok een hoogte van bijna 13 meter bereikt.5 Dit middendeel wordt gedekt door gebogen dakschilden die worden gedragen door sa­mengestelde, stalen spanten. Deze dragen het zogenaamde dakhuis6 dat voorzien is van te openen ramen en een glaskap. De huidige vorm van dit dakhuis is geheel het gevolg van de verbouwing van 1990. Oorspronkelijk hadden de ramen een roe­deverdeling, die na de huidige restauratie terug zal komen. Naast het middendeel bevinden zich aan weerszijden twee lagere delen -onder de nok bijna 7,5 meter hoog. Het dak wordt hier gedragen door houten spanten die op ongelijke afstanden van elkaar zijn ge­plaatst en aan de onderzijde voorzien zijn van ijzeren stangen

Naast middendeel en zijbeuken bevinden zich aan de oost-en westzijde twee erkers, die dienden als toegang. Aan de zuidzijde is een gemetselde uitbouw met twee dub­bele deuren aanwezig die oorspronkelijk diende als hoofdingang. Afwijkend van de andere bouwdelen is het dak hier slechts gedeeltelijk voorzien van glas. Het platte deel is gesloten. De dubbele, doorslaande deuren naar het middendeel en het glas in het venster tussen de twee dubbele deuren in zijn nu niet meer aanwezig, maar zullen bij de restauratie opnieuw worden aange­bracht. Vrijwel alle daken waren oorspronkelijk voorzien van stalen liggers waarin het glas dakpansgewijs was opgenomen. Dit type glasroeden wordt patentroeden genoemd. Het glas is opgelegd op geplooid zink, dat ook voor de afvoer van condenswater zorgt. De patentroede wordt afgedekt met zink dat tevens de aansluiting (en afdich­ting) met het glas verzorgt. Deze patent­roeden zijn in de jaren 1990 vervangen door aluminium glasroeden bezet met ka­naalplaten van kunststof. Deze platen ble­ken niet duurzaam en waren op veel plaat­sen gescheurd. De dakbedekking was dan ook verre van waterdicht en was dringend aan vervanging toe. De roeden waren oor­spronkelijk bezet met zogenaamd Engels geribd glas, een ondoorzichtige vormglas­soort. De gevels van de noord-en zuiduitbouw bestaan voor een groot deel uit steens metselwerk, uitgevoerd in kruisverband. De noordgevel van middendeel en zijbeu­ken is eveneens gemetseld. De noordwand

van de zijbeuken is aan de buitenzijde voorzien van steunberen. De noordwand van de middenbeuk culmineert een hoge schoorsteen, die na de jaren 1950 van vorm gewijzigd is.8 Behalve de noordgevels zijn alle wanden opgebouwd uit glas gevat in houten ko­zijnen. De gevels van de zijbeuken zijn ge­ritmeerd door toepassing van afwisselend grotere, getoogde vensters en kleinere rechtgesloten vensters. Voor de buitenge­woon forse ruiten, waarvan de grootste wel 2,25 bij 3,25 meten, werd spiegelglas9 gebruikt, een gegoten en daarna glad ge­polijste glassoort. De zone net onder de dakgoot was voorzien van glas in lood in vrij eenvoudige vormen. Een klein deel van dit glas in lood is tot op de dag van van­daag bewaard gebleven, met name in de oostelijke en westelijke erkers. De hogere zones van de wanden van het middendeel waren bezet met Engels geribd glas.Lees verder>>

Foto's van het oude Cantonspark

Donateur worden

Hoe wordt u donateur? Voor een bijdrage van minimaal € 20,00 per jaar bent u donateur van de Stichting Vrienden van het Cantonspark. U steunt ons daarmee om het Cantonspark als waardevolle tuin voor Baarn te behouden.  U kunt ook het formulier downloaden (als PDF of als Word document) and opsturen naar de penningmeester van de Stichting Vrienden van het Cantonspark, Plantage 37, 3742 DM Baarn of email Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.. Stort uw bijdrage op rekening NL58 RABO 0360 2744 71 (Rabobank), t.n.v.   van het Cantonspark. 

Donaties en giften

Fiscale goedkeuring (ANBI). Per 1 januari 2008 zijn er nieuwe fiscale bepalingen in werking getreden. Giften en donaties aan instellingen voor algemeen nut zijn alleen fiscaal ( onder bepaalde voorwaarden ) aftrekbaar als de instelling waaraan die zijn gedaan door de Belastingdienst erkend is. Stichting Vrienden van het Cantonspark heeft bij beschikking d.d. 28 september 2007, Fiscaal nummer 8040.01.947, voor onbepaalde tijd deze erkenning als Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI) gekregen.

Fiscale mogelijkheden om Stichting Vrienden van het Cantonspark te steunen.
Uw donatie kan onder bepaalde voorwaarden (boven een drempelbedrag van totale bedrag van giften aan ANBI instellingen) als aftrekpost bij uw aangifte inkomstenbelasting worden opgevoerd. Wie een schenking voor tenminste 5 jaar (of langer) bij notariële akte doet in de vorm van een lijfrente, mag dat bedrag zonder grens opvoeren. Een andere mogelijkheid is de stichting te bedenken door legateren via een testament. Iedere notaris kan u daarover informatie verschaffen.

slider4

Impressies van het Park

Giften aan de Stichting

Tip voor uw belastingaangifte

De stichting Vrienden van het Cantonspark is aangemerkt als culturele ANBI (Algemeen Nut Beogende Instelling) met het RSIN/fiscaal (identificatie) nummer 804001947.

Voor donateurs van culturele ANBI’s geldt een extra belastingvoordeel (uw gift wordt bij de belastingaangifte automatisch verhoogd met 25%, bij ondernemingen met 50%). Een erkende culturele ANBI hoeft geen successie- of schenkingsrechten te betalen over legaten en schenkingen. Het bedrag dat u schenkt komt dus volledig ten goede aan de stichting Vrienden van het Cantonspark.Een mogelijkheid is om een periodieke gift te doen. Hiervoor gelden de volgende voorwaarden:

Uw gift is een periodieke gift als:

  • u de gift hebt laten vastleggen
  • u regelmatig (minstens 1 keer per jaar) bedragen overmaakt naar de ANBI of vereniging die in de notariële akte (of schriftelijke overeenkomst) wordt genoemd
  • deze bedragen steeds (ongeveer) even hoog zijn
  • u deze bedragen minimaal 5 jaar achter elkaar overmaakt naar dezelfde instelling of vereniging
  • de gift stopt uiterlijk bij uw overlijden.
  • de ANBI of vereniging u geen tegenprestatie levert voor de gift.

 

Tot 2014 mocht u een periodieke gift alleen aftrekken als u deze had vastgelegd bij de notaris. Bij periodieke giften vanaf 2014 hoeft dit niet meer. U kunt kiezen of u de gift via de notaris wil vastleggen of via een schriftelijke overeenkomst met de instelling of vereniging waaraan u de gift doet. Neemt u in de akte op dat u geen gift meer geeft als uw inkomen daalt, bijvoorbeeld omdat u werkloos of invalide wordt? Dan voldoet u toch aan bovenstaande voorwaarden. Een periodieke gift aan een culturele ANBI mag u verhogen met 25%, wanneer u uw aftrekpost berekent. Bij een periodieke gift hebt u niet te maken met een drempel en een maximum aftrekbedrag. Wel geldt voor de verhoging een maximumbedrag van € 1.250.

Een periodieke gift kunt u op 2 manieren vastleggen:

  • bij de notaris
  • in een schriftelijke overeenkomst tussen u en de instelling of vereniging

 

Een schriftelijke overeenkomst vastleggen. Wilt u een schriftelijke overeenkomst opmaken tussen u en onze Stichting? U kunt deze formulieren downloaden en gebruiken om de overeenkomst vast te leggen. Zo weet u zeker dat uw overeenkomst voldoet aan de voorwaarden.

Periodieke gift in geld (PDF formulier voor download): Gebruik het formulier Periodieke gift in geld als u minimaal 5 jaar lang een gift in geld wilt doen aan een goed doel.

Periodieke gift in natura (PDF formulier voor download); Gebruik het formulier Periodieke gift in natura als u minimaal 5 jaar lang een gift in natura, wilt doen aan een goed doel. Een gift in natura is bijvoorbeeld een voedselpakket of speelgoed.

Betalingsvolmacht (PDF formulier voor download): Wilt u dat uw periodieke gift in geld automatisch naar het goede doel wordt overgemaakt? Dan kunt u het formulier Betalingsvolmacht gebruiken.

Voorbeeld

U doet een periodieke gift aan een culturele instelling van € 100 per jaar. Per jaar berekent u uw aftrek op de volgende manier:

Berekenen verhoging: € 100 x 25% = € 25. Maximale verhoging: € 1.250. U hebt dan per jaar een aftrek van: € 100 + € 25 = € 125.

Bij een tarief van 42% betaalt u € 100 aan de ANBI terwijl u via uw belastingaftrek € 125 * 42% = € 52,50 terug krijgt. Uw gift bedraagt dan netto € 100 - € 52,50 = € 47,50

Kijk voor meer informatie op www.belastingdienst.nl/giften

Routebeschrijving


poort2
Ingang van het Park aan de AbelTasmanlaan
poort1
Ingang van het Park aan de Faas Eliaslaan

Het park is gelegen aan de Abel Tasmanlaan (hoofdingang) en is ook toegankelijk via de Faas Eliaslaan te Baarn en is elke dag open van 8.00 tot 18.00. De ingang aan de Heemskerklaan is alleen toegestaan voor het personeel van de Wintertuin.

Het Cantonspark ligt ongeveer 15 minuten gaans van het Station Baarn (groene bordjes volgen).

Parkeergelegenheid tegenover de ingang aan de Abel Tasmanlaan, in de Javalaan en langs de Heemskerklaan, naast het park.

Honden zijn helaas niet toegestaan in het Park.

Voor een route beschrijving klik hier.

 

 

Activiteiten

Vrijwilligersdagen

Iedere eerste zaterdag van de maand wordt in het park gewerkt van 10.00 uur – 13.00 uur onder leiding van Urja Niet-Graafland en Ruud de Meij, leden van de beheercommissie. Voor gereedschap, koffie en thee (pauze rond 11.15 uur) wordt gezorgd. Het is handig om zelf handschoenen mee te nemen.Opgeven van tevoren is niet nodig, als u zin, tijd en gelegenheid hebt, bent U van  hartelijk welkom. Lees verder>>

Rondleidingen

Publieksrondleidingen: Deze vinden van april tot september maandelijks plaats, afwisselend op dinsdag- en donderdagavond, op verschillende tijdstippen, afhankelijk van het invallen van de duisternis.

Rondleidingen op verzoek: Rondleidingen voor groepen (bedrijven, tuinclups, scholen) en voor particulieren bij gelegenheid van verjaardagen, jubilea etc. worden door de Vrienden van het Cantonspark in overleg geregeld. lees verder voor meer informatie >>

Nieuwsbrief

De Nieuwsbrief van de Vrienden van het Cantonspark verschijnt twee keer per jaar. De Nieuwsbrieven van 2005 tot en met juni 2020 kunnen als PDF hier worden gedownload.

Pagina 3 van 5

Joomla! Foutopsporingsconsole

Sessie

Profielinformatie

Geheugengebruik

Database queries